Column Schoonheidsspecialist
Iedere maand schrijft Albert Sonnevelt een column in de Schoonheidsspecialist. Hieronder kunt u deze nog eens nalezen.
Reeds verschenen:
In het hier-en-nu is geen stress
Geef ook aandacht aan jezelf
Gelukkig zijn is te leren
Herstelmomenten zijn van levensbelang
Sta eens stil bij beweging
Dat smaakt naar meer energie
Drink je fit...
2 juni 2010
In het hier-en-nu is geen stress
Ook in de praktijk van de schoonheidsspecialisten doet het begrip ‘mindfullness’ steeds meer zijn intrede. Nu is het pas mogelijk om je cliënt tot rust te brengen als je zelf ook ontspannen bent.
Hanneke zit al meer dan twintig jaar in het vak. Ze is altijd trots geweest op haar praktijk aan huis. Met veel persoonlijke inzet en ondersteuning van haar gezin heeft ze een bloeiend bedrijfje opgezet. De laatste tijd merkt ze echter dat ze sneller geïrriteerd is naar haar kinderen. Ze kan soms zonder reden erg emotioneel worden. Aan de buitenkant lijkt ze kalm, maar van binnen jaagt de spanning regelmatig door haar lichaam.
Uit cijfers van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) blijkt er een toename van stressgerelateerde klachten te zijn van 23,2 procent ten opzichte van 2008. Dit betekent dat de behoefte aan ontspanning dus alleen nog maar groter is geworden. Steeds meer cliënten zullen naast een esthetische behandeling, ook vragen om methodieken die hen tot rust kunnen brengen. Maar hoe breng je dat over op jouw klanten, als je zelf moeite hebt om je leven in balans te houden?
Hanneke heeft een praktische oefening gekregen die ze meerdere malen per dag tijdens de behandelingen kan uitvoeren. Vlak voor iedere behandeling ‘scant’ ze met al haar zintuigen even haar praktijkruimte. De indrukken van licht, geluid, geuren, temperatuur en de tast komen in een rustig tempo voorbij. Dan vraagt ze aan zichzelf: ‘Is er iets in mijn omgeving dat ik NU kan veranderen waardoor ik mezelf prettiger voel? Zo ja; dan sta ik op en doe het meteen. Zo nee; omarm ik in gedachte de omgeving waar ik nu ben. Ik kom langzaam maar zeker in een gevoel van acceptatie door bewust vijf keer rustig in en uit te ademen.
Ik begin met een uitademing of een zucht. Dan blaas ik even alle spanning uit mijn lichaam. Vervolgens wacht ik totdat het lichaam zelf aangeeft dat het weer zuurstof nodig heeft; de inademing komt vanzelf, daar hoef ik niets voor te doen. Ik hoef geen adem te halen, ik word geademd. Zo sta ik het gevoel toe dat ik even niets hoeft te doen, ik mag ontspannen in de houding waarin ik nu ben.
Stress is de lichamelijke en psychische druk die ontstaat als het verschil tussen moeten en kunnen langdurig te groot is. Die chronische spanning is er vooral wanneer je steeds met jouw gedachten in het verleden of in de toekomst bent. Hanneke heeft inmiddels met haar Mindfullness-oefening gemerkt dat er in het hier-en-nu geen stress te ontdekken is.
4 mei 2010
Geef ook aandacht aan jezelf
Carola is schoonheidsspecialiste en heeft de laatste tijd het gevoel dat ze chronisch moe is. Ze kan de verhalen van al haar cliënten maar moeilijk aanhoren. ‘Ik luister steeds naar anderen, maar wie is er nu voor mij? Het lijkt wel of ik helemaal word leeggezogen.’
Zoals in ieder contactberoep zal je als schoonheidsspecialiste merken dat cliënten jou al snel zullen beschouwen als een ‘betaalde vriend(in).’ Zodra men in de stoel ligt, komen vaak de diepste ontboezemingen naar boven. Gedurende de behandelingstijd ben je een luisterend oor voor een medemens die graag haar lief en leed met je wil delen. Er is dan geen ontsnappen meer mogelijk. Jouw cliënten zullen zich steeds vaker aan je vastklampen, omdat er in de Westerse wereld een ernstige behoefte is ontstaan aan onverdeelde aandacht. Contact is niet voor niets één van de belangrijkste levensbehoeften.
Uit tientallen wetenschappelijke onderzoeken komt naar voren dat mensen die zich voortdurend eenzaam voelen een lagere levensverwachting hebben. Het blijkt dat mensen zonder een vaste relatie, weinig vrienden of die een zwakke familieband hebben, twee maal zoveel kans hebben om eerder dood te gaan als mensen die wél een verbondenheid hebben. Als mensen in een sociaal isolement terecht komen is dat even schadelijk voor hun gezondheid als roken, hoge bloeddruk, een hoog cholesterol gehalte, vetzucht en een gebrek aan lichaamsbeweging.
Aandacht en liefde zijn dus van groot belang. Deze vorm van ‘geestelijk voeding’ is voor je psyche nét zo essentieel als het eten van volwaardige voeding voor je lichaam. Zonder dit ‘voedsel’ neemt je vitaliteit zienderogen af. Je raakt steeds meer geïsoleerd, met als gevolg dat je jezelf kwetsbaarder gaat voelen.
Daarom is de eerste stap voor Carola om weer meer tijd te maken voor haar eigen sociale netwerk. Vrienden, collega’s of familie kunnen haar ondersteunen bij de mogelijkheid om haar zelfbeeld te versterken, troost te ontvangen, zich gelukkiger te voelen, hulp te ontvangen, dankbaar te zijn, optimistisch te blijven, nuttig te voelen, haar talenten te ontdekken, te lachen en te ontspannen…..
Carola is iemand die makkelijk aan anderen geeft, maar moeilijk iets voor haarzelf kan vragen. Dat was dan ook de huiswerkopdracht die ze van me meekreeg; Minstens één keer per dag aan anderen hulp vragen. Op het moment dat ze mijn praktijkruimte uitloopt, vraagt ze met een brede glimlach aan mij; ‘Zou je de deur even voor me open kunnen houden?’ Sommige mensen leren snel….
8 april 2010
Gelukkig zijn is te leren
‘Eigenlijk ben ik chronisch ontevreden’ , zegt Carola, na een zwijgende stilte die uren lijkt te duren. ‘Ik zou iedere dag gelukkig moeten zijn. Ik heb een lieve man met twee kerngezonde kinderen. We wonen in een prachtig huis. Ik werk met gezellige collega’s en iedere week zie ik wel één van mijn beste vriendinnen. Ik heb dus niets te klagen. Toch kom ik ‘s morgens met moeite uit mijn bed’, vervolgd ze met een zucht. ‘De dag hangt dan als een loodzware deken om me heen. Alleen al de gedachte dat ik de rest van mijn leven zo door moet gaan, vliegt me naar de keel.’
Als ik naar Carola kijk zou ik haar toch niet als depressief willen bestempelen. Hoewel er jaarlijks in Nederland 800.000 mensen iedere dag een antidepressivum slikken, behoort mijn cliënt niet tot deze categorie. Wat me vooral aan haar opvalt, zijn haar torenhoge verwachtingen die ze heeft van zichzelf en van haar omgeving. Ieder detail moet perfect zijn. Ze heeft van alles een ideaal beeld gemaakt. Haar huis moet ingericht zijn volgens de laatste editie van een woonmagazine. Het hele gezin wordt het liefst aangekleed volgens de laatste mode. En ook haar uiterlijk zou ze graag willen liften, zoals de meeste Amerikaanse filmsterren dat inmiddels wel hebben gedaan.
Carola is haar hele leven lang al bezig om aan de verwachtingen van de omgeving te voldoen. Niemand heeft dat ooit van haar gevraagd, maar haar verlangen ‘om erbij te horen’, neemt steeds weer de overhand.
Deze wedstrijd met zichzelf kan ze nooit winnen. Dat ziet ze inmiddels ook wel in. Ze begrijpt dat haar ontevreden te maken heeft met het feit dat ze vooral kijkt naar wat ze niet heeft. Ondanks dat ze al een aantal zaken kan opnoemen waar ze gelukkig van zou moeten zijn, blijven er teveel dingen over die nog niet aan haar verlangens voldoen.
Om deze negatieve spiraal te doorbreken geef ik haar de oefening; “Create an attitude of gratitude.” Deze “houding van dankbaarheid”, gaat over het willen zien van alles dat wel goed gaat. Carola schrijft vanaf nu iedere avond minstens drie dingen op waar ze blij van wordt. Om dit te leren is het noodzakelijk om elke vorm van vanzelfsprekendheid los te laten.
‘Ik ben blij dat ik door mijn ogen kan kijken. Dat besefte ik pas echt toen een goede vriendin blind was geworden door kanker aan haar oogzenuw. Zo heb ik ook regelmatig een “nieren-feestdag”. Die ben ik ga vieren na een bezoekje aan de nierdialyseafdeling.’
Carola begint het helemaal te snappen. Bij haar laatste bezoek vroeg ze aan mij; ‘Mag ik ook meer dan drie dingen op mijn lijstje zetten?’
9 maart 2010
Herstelmomenten zijn van levensbelang
Peter lijkt aan de buitenkant een hele energieke man. Hij is vader van drie kinderen, heeft een drukke baan als onderwijzer en doet vrijwilligerswerk bij de buurtvereniging. Peter heeft een aantal karaktereigenschappen die er voor zorgen dat hij altijd bezig is. Hij vind het moeilijk om ‘nee’ te zeggen. Hij is zeer betrokken bij iedereen om zich heen. Hij vind het bijzonder belangrijk wat andere mensen van hem denken. Bovendien is Peter nogal perfectionistisch. Daarmee eist hij veel van zichzelf, maar ook van zijn omgeving.
In mijn praktijk kwam zijn probleem al vrij snel naar boven. “Ik kan niet meer ontspannen’ zei Peter, met een uitgebluste stem. ‘Iedereen verwacht van mij dat ik altijd maar voor ze klaar sta’. Zodra ik mijn telefoon een keer niet opneem, voel ik me schuldig’. Als ik een keer achter in mijn tuin lig te zonnen, heb ik het idee dat er ieder moment iemand komt aanlopen die me ‘betrapt’. Zolang ik maar bezig blijf, hoef ik daar niet bij stil te staan’. Het was duidelijk dat Peter zichzelf in een vicieuze cirkel had gemanoeuvreerd, waar hij zelf niet meer uit kon komen.
Ik begon met de uitleg dat alles wat leeft rustmomenten nodig heeft om weer te herstellen. Na iedere uitademing is er een adempauze voordat er weer een inademing komt. Zodra het hart zijn bloed heeft uitgepompt in de aorta, is er daarna weer even een stilte moment. In de Traditionele Chinese Geneeskunde plaatsen ze de organen van het menselijk lichaam in een “orgaanklok”. Daaruit valt af te lezen dat ieder orgaan 2 uur per dag maximaal energie krijgt om optimaal te kunnen functioneren. 12 uur daarna krijgt datzelfde orgaan 2 uur lang nauwelijks energie, met als doel om tot rust te komen. Iedere religieuze stroming op de wereld kent in haar traditie momenten van contemplatie, bezinning, retraite, meditatie en gebed. Ook gebruiken zoals vasten hebben hetzelfde doel, stilstaan bij wereldse zaken, om daarna weer gereinigd en met een frisse start een nieuwe cyclus in te gaan.
Rust is dus even belangrijk als inspanning. Je kunt alleen maar functioneren als er een balans is tussen activiteit en herstelmomenten. Peter is inmiddels begonnen met het aangeven van zijn grenzen. Hij is zich meer bewust geworden dat hij niet iedereen gelukkig kan en hoeft te maken. Hij merkt nu dat het mogelijk is om goed voor zichzelf te zorgen, zonder egoïstisch te zijn.
9 februari 2010
Sta eens stil bij beweging
‘Het laatste waar ik zin in heb is om een trainingspak aan te trekken en naar de sportschool te gaan’ zei Monique op een boze toon. ‘Al die saaie oefeningen op die zware fitnessapparaten die stinken naar andermans zweet!’ Het was duidelijk dat ik geen enthousiast pleidooi kon houden voor deze snelst groeiende tak van de wellness sector. Hoewel veel mensen zich zeer gemotiveerd inschrijven bij de plaatselijke sportschool, blijkt uit onderzoek dat 30 – 50% van de sporters na drie maanden al weer is afgehaakt. Zijn we dan toch liever lui dan moe? Het valt wel op dat we allemaal het liefst zo dicht mogelijk bij de ingang van de supermarkt parkeren. En er is niemand die de afstandbediening bij de t.v. laat liggen, om extra calorieën te verbranden bij het handmatig schakelen van de zenders. In deze tijd ‘moeten’ we al zoveel van onszelf en van onze omgeving, dat extra beweging direct kan worden ervaren als nog meer ‘druk’.
Er bevindt zich in onze hersenen een klein orgaantje dat ons beschermt tegen bedreigende situaties. Deze hippocampus is in staat om oude herinneringen op te slaan. Daarnaast geeft het ook het stresshormoon cortisol af aan de bloedbaan. Als we weer iets ‘moeten’ dat veel energie gaat kosten gaat direct het alarm af en reageert ons lichaam op dit stresshormoon door te vechten, te vluchten of te bevriezen. Als zelfbescherming saboteren we onszelf dus onbewust, om te voorkomen dat we een te grote gedragsverandering ondergaan. Het is daarom de truc om er voor te zorgen dat de hippocampus geen alarm slaat en cortisol gaat afgeven. Als je meer wil gaan bewegen in je leven, dan zit de oplossing in het zetten van kleine stapjes. Groot genoeg om op lange termijn effect te hebben en klein genoeg om geen ‘argwaan’ te wekken in ons brein.
Het advies dat ik Monique heb gegeven is de ‘Tien procent- tip’. Als je gaat wandelen, fietsen, traplopen, stofzuigen enz., doe dit dan met tien procent meer inspanning. Iedere beweging nét wat sneller of harder uitvoeren dan dat je gewent bent. Hierdoor gaat de hartslag omhoog, neemt de doorbloeding toe en wordt de algehele stofwisseling geactiveerd. De eerste tijd hoef je daar nog niet veel van te merken, maar na enkele weken zit je al beter in je lijf. Extra bewegen is vrij makkelijk in te passen in je leven. Het kost beslist niet meer tijd. Het vraagt alleen meer bewuste aandacht op het moment dat je in beweging bent….
13 januari 2010
Dat smaakt naar meer… energie
‘Het lukt me gewoonweg niet om die vijf kilo eraf te krijgen’, zucht Diana. Haar ogen stralen zowel frustratie als wanhoop uit. Ik wilde nog een grappige opmerking maken door tegen haar te zeggen, ‘maak je toch niet zo dik ’, maar gezien de ernst waarmee ze haar betoog deed in mijn praktijk, besloot ik om maar meteen serieus met haar aan de slag te gaan.
Diana is nu veertig jaar en na de geboorte van haar tweede kind blijft ze last houden van overgewicht. Eén van haar belangrijkste klachten was ook dat ze zo weinig aan haarzelf toekomt sinds ze een jong gezinsleven heeft. Na het afnemen van de anamnese komen er een aantal opvallende zaken naar voren. Ze eet te weinig, te onregelmatig, met weinig aandacht en snoept vooral als ze alleen thuis is. De kern van haar probleem is dat ze zich niet werkelijk ‘gevoed’ voelt. Als ze gaat diëten, dan doet ze zichzelf alleen nog maar meer tekort. Bovendien wijst ze zichzelf af, omdat ze haar lichaam niet accepteert. Op deze wijze zit Diana gevangen in een neerwaartse spiraal die lastig is om te doorbreken.
Ik besloot om de oude wijsheid van de Traditionele Chinese Geneeswijzen er bij te pakken. In China komt overgewicht nog relatief weinig voor, terwijl het toch lijkt alsof ze de hele dag door met eten bezig zijn. Wat doen ze daar anders dan wij? De Chinezen stellen, ‘Het maakt niet uit wat je eet, maar hoe je eet’. En ‘Is je lichaam instaat om het eten te verteren?’ De Chinezen gaan er vanuit dat als je met smaak eet, je de Chi (levenskracht) beter uit de voeding haalt. In het Westen eten we steeds meer calorieën, maar steeds minder volwaardige voeding. Net als Diana vullen mensen zich hier voortdurend met ‘leeg’ voedsel. Dit kan geen voldaan gevoel geven. Het eerste advies dat ik mijn ‘hongerende’ cliënt gaf, had daarom te maken met aandachtig eten. Iedere hap kauwen totdat het pap is in je mond. Vanuit de Ayurveda, een oude Indiaase geneeswijze, heb ik geleerd dat het daarnaast van belang is om dagelijks ook alle zes de smaken geproefd te hebben; zout, zoet, zuur, bitter, scherp en wrang. Als het lichaam die smaken niet krijgt, blijft het er om vragen.
‘Dus dat betekend dat ik gerust zoete of bittere chocola mag eten?, vraagt Diana bijna opgelucht. Voor het eerst in het gesprek zag ik haar ogen weer een twinkeling krijgen. ‘Ja’, zei ik, maar je hebt er slechts weinig van nodig, als je het met aandacht eet. Aandacht betekend ook ‘zorg’. En dat was precies wat ze nodig had.
8 december 2009
Drink je fit…
“Hoeveel drink je eigenlijk?”, vroeg ik Anja, toen ze met hoofdpijnklachten bij mij in de praktijk kwam. “Nou, eigenlijk niet zoveel, alleen in het weekend”, was haar antwoord. Nu was dat niet precies wat ik bedoelde. “Hoeveel water drink je per dag?”, probeerde ik opnieuw. Anja keek schuin naar boven. Ze leek ergens in haar hoofd uit te rekenen wat haar dagelijkse vochtconsumptie was. Ze kwam tot de conclusie dat daar haar klachten niet vandaan konden komen. Ze dronk immers gemiddeld vijf koppen koffie, twee bekers melk en meestal ook nog twee koppen thee per dag. Toen kwam mijn volgende vraag: “Was jij jouw ramen ook met koffie?” “Natuurlijk niet”, zei Anja verbaasd. “Dat zou een mooie smeerboel worden!”
Toch is zuiver water het enige wat werkelijk reinigt in ons lichaam. Volgens de Iraanse arts en wetenschapper F. Batmanghelidj, is water het goedkoopste medicijn voor het behoud van je gezondheid. Alle belangrijke biochemische uitwisselingsprocessen in ons lijf vinden plaats in water. Zodra hier een tekort ontstaat, probeert ons lichaam dit op allerlei manieren weer in evenwicht te krijgen. Dit voelen wij dan als pijnklachten. Het is een signaal van ons lichaam dat we aan het uitdrogen zijn. Om jezelf in een goede gezondheid te houden, moet je ongeveer 30 ml water per gram lichaamsgewicht drinken. Als je bijvoorbeeld achtenzestig kilo weegt, dan is de rekensom: 68 kg x 30 ml = 2040 ml. Dat is dus iets meer dan 2 liter per dag. Dit komt overeen met 8 glazen.
“Als ik zoveel drink”, zei Anja, “dan moet ik de hele dag naar het toilet om te plassen. Dat is wel erg vervelend”. “Volgens mij is het hebben van hoofdpijn nog lastiger, dan het veranderen van je levensstijl”, antwoordde ik. “Je kunt niet de rest van je leven pijnstillers blijven slikken. Daarmee worden de problemen op den duur alleen maar groter”.
Het is de kunst om het drinken van water in te passen in je dagelijkse levensstijl. Begin ’s morgens bij het opstaan met 2 grote glazen water op de nuchtere maag. Dit is zeer goed voor je stoelgang. Bovendien vult het de waterreserve aan die je ’s nachts in bed hebt verdampt. De volgende twee glazen drink je dan in de ochtend, liefst zo’n 1,5 uur na het ontbijt. Dan ‘s middags vanaf drie uur nog twee glazen. De laatste twee zijn dan voor de avond.
Als je regelmatig voldoende water drinkt, dan hou je letterlijk een verzadigd gevoel. Hierdoor heb je ook minder de neiging om tussendoor te snoepen. Ideaal om op gewicht te blijven! Anja heeft het gesnapt en is nu te herkennen aan haar flesje water dat ze altijd bij zich heeft.
